Matka Elżbieta Róża Czacka była jedną z najważniejszych postaci w historii działań na rzecz osób niewidomych w Polsce. Dzięki Jej odwadze, determinacji i wizji tysiące osób z niepełnosprawnością wzroku otrzymały szansę na edukację, rehabilitację, samodzielność i aktywne życie społeczne. To właśnie Jej działalność zapoczątkowała w Polsce nowoczesne podejście do wsparcia osób niewidomych i słabowidzących.
W tym roku przypadają dwie ważne rocznice związane z Matką Czacką:
- 65. rocznica Jej śmierci, która przypada 15 maja,
- 150. rocznica urodzin obchodzona 22 października.
Z tej okazji Telewizja Polska wyemituje wyjątkowy film dokumentalny „Widzieć w ciemności” w reżyserii Piotra Górskiego. Produkcja przybliża historię Matki Czackiej, początki Dzieła Lasek oraz wpływ Jej działalności na życie osób niewidomych w Polsce.
Film pokazuje nie tylko sylwetkę samej Matki Czackiej, ale również świat wartości, który stworzyła — oparty na szacunku, godności, solidarności i przekonaniu, że osoby niewidome mają prawo do pełnego uczestnictwa w życiu społecznym. To opowieść o odwadze i konsekwencji w działaniu, ale także o zmianie społecznej, która rozpoczęła się ponad sto lat temu i trwa do dziś.
Matka Czacka straciła wzrok jako młoda osoba. Własne doświadczenia sprawiły, że postanowiła poświęcić życie pomocy osobom niewidomym. W czasach, gdy osoby z niepełnosprawnością wzroku były często marginalizowane i pozbawione dostępu do edukacji czy pracy, stworzyła system wsparcia oparty na nauce, rehabilitacji i rozwijaniu samodzielności.
Założone przez Nią w Laskach ośrodek i Dzieło Lasek szybko stały się miejscem wyjątkowym — przestrzenią edukacji, rehabilitacji i wsparcia dla osób niewidomych oraz ich rodzin. To właśnie tam rozwijano metody pracy z osobami z niepełnosprawnością wzroku, tworzono nowoczesne podejście do edukacji oraz budowano przekonanie, że osoby niewidome mogą żyć aktywnie, pracować i funkcjonować samodzielnie.
Wpływ Matki Czackiej i Dzieła Lasek na rozwój środowiska osób niewidomych w Polsce trudno przecenić. Jej działalność zmieniła sposób myślenia o niepełnosprawności wzroku i przyczyniła się do budowania bardziej otwartego społeczeństwa. Wiele idei, które dziś uznajemy za oczywiste — dostęp do edukacji, aktywizacja zawodowa czy wspieranie samodzielności — było w tamtych czasach działaniem pionierskim.
Film „Widzieć w ciemności” przypomina o tym dziedzictwie i pokazuje, jak wielkie znaczenie miała działalność Matki Czackiej dla kolejnych pokoleń osób niewidomych i słabowidzących. To również opowieść o współczesnym znaczeniu wartości, które pozostają aktualne do dziś — dostępności, empatii, integracji społecznej i budowania świata otwartego na potrzeby drugiego człowieka.
Dla środowiska osób niewidomych i słabowidzących tegoroczne rocznice mają szczególny wymiar. Są okazją do przypomnienia historii osób, które tworzyły fundament działań na rzecz dostępności i wsparcia osób z niepełnosprawnością wzroku w Polsce.
📺 Terminy emisji filmu „Widzieć w ciemności”:
- 15 maja, godz. 9:40 – TVP Historia,
- 15 maja, godz. 10:00 – TVP Historia 2,
- 15 maja, godz. 16:00 – TVP Polonia,
- 19 maja, godz. 17:55 – TVP Dokument.
Zachęcamy do obejrzenia filmu i poznania historii kobiety, która zmieniła życie tysięcy osób niewidomych i słabowidzących w Polsce oraz pozostawiła po sobie dziedzictwo ważne dla kolejnych pokoleń.